Σε μια κίνηση υψηλού διπλωματικού συμβολισμού, ο στρατάρχης Χαλίφα Χαφτάρ απαγόρευσε την είσοδο στην ευρωπαϊκή αποστολή που προσγειώθηκε στη Βεγγάζη, στέλνοντας ηχηρό μήνυμα ότι δεν σκοπεύει να μείνει θεατής στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου.
Η αιφνίδια απόφαση του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης να κηρύξει ανεπιθύμητους τους Ευρωπαίους αξιωματούχους, μεταξύ των οποίων και ο Έλληνας υπουργός Θάνος Πλεύρης, ξάφνιασε Βρυξέλλες και Αθήνα, πυροδοτώντας νέες εντάσεις στην ήδη εύφλεκτη περιοχή.
Πίσω από την ακύρωση: Διπλωματική σύγκρουση για την «αναγνώριση»
Σύμφωνα με πληροφορίες, η ένταση πυροδοτήθηκε όταν ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ αρνήθηκε να συναντηθεί με μέλη της τοπικής κυβέρνησης της Βεγγάζης, επιμένοντας ότι διαθέτει εντολή να συνομιλήσει μόνο με τον ίδιο τον Χαφτάρ. Μια τέτοια συνάντηση θα ερμηνευόταν ως έμμεση αναγνώριση του παρακρατικού καθεστώτος της Βεγγάζης, κάτι που η Κομισιόν δεν επιθυμεί.
Η στάση αυτή εξόργισε τον Χαφτάρ, ο οποίος διέταξε την άμεση αποχώρηση της αποστολής, επικαλούμενος παραβίαση των διπλωματικών κανόνων.
Το “power game” του Χαφτάρ – Εξουσία, κονδύλια και ροές
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Άγγελος Συρίγος, ο Χαφτάρ χρησιμοποιεί διαχρονικά το μεταναστευτικό ως διαπραγματευτικό χαρτί για να πιέσει Ευρώπη και Δύση να του αναγνωρίσουν ρόλο ισότιμου παίκτη έναντι της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Τρίπολης.
Η Ανατολική Λιβύη αποτελεί βασική πύλη μεταναστών προς την Ευρώπη και το καθεστώς της Βεγγάζης απαιτεί μερίδιο στη διαχείριση και στα κονδύλια – θεωρώντας ότι η ΕΕ παραγνωρίζει τον ρόλο της.
Σιωπή στις Βρυξέλλες, σκεπτικισμός στην Αθήνα
Η αντίδραση της Ευρώπης ήταν τουλάχιστον χλιαρή. Ο Επίτροπος απλώς ανάρτησε στο Χ πως η συνάντηση με τον Χαφτάρ «δεν έλαβε χώρα», ενώ η Κομισιόν απέφυγε κάθε επίσημη δήλωση.
Στην Αθήνα, ο πρωθυπουργός ενημερώθηκε σήμερα για τις εξελίξεις από τον Θάνο Πλεύρη, ενώ, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, εξετάζονται πλέον πιο αυστηρές τοποθετήσεις απέναντι στον Χαφτάρ, ειδικά στον απόηχο των μαζικών αφίξεων μεταναστών στην Κρήτη, που φτάνουν τους 1.500 σε μόλις τρεις μέρες.
Ανοικτό το ενδεχόμενο στρατηγικής σκλήρυνσης
Καθώς οι πολιτικές ισορροπίες εντός της Λιβύης παραμένουν ρευστές και οι αφίξεις μεταναστών από τις ακτές της Αν. Λιβύης αυξάνονται, η Ελλάδα καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για συνεργασία και την προστασία των εθνικών της συμφερόντων.
Το διπλωματικό επεισόδιο στη Βεγγάζη ίσως είναι μόνο η αρχή μιας πιο ευθείας σύγκρουσης ανάμεσα στην ΕΕ και τον στρατάρχη Χαφτάρ, ο οποίος δεν δείχνει πρόθυμος να παραχωρήσει έδαφος χωρίς ανταλλάγματα.
