Οι μωβ μέδουσες (επιστημονική ονομασία: Pelagia noctiluca) θεωρούνται από τα πιο επικίνδυνα είδη μεδουσών στη Μεσόγειο. Όταν είναι μικρή έχει καφέ χρώμα, ενώ όταν φτάσει σε πλήρη ανάπτυξη έχει το χαρακτηριστικό μωβ χρώμα. Η αναπαραγωγή τους ευνοείται και από την κλιματική αλλαγή που αυξάνει τη θερμοκρασία του νερού. Παράλληλα, η μείωση του πληθυσμού των ψαριών, που είναι κυνηγοί τους αλλά και η μείωση των πληθυσμών των θαλάσσιων χελώνων που είναι ο βασικός κυνηγός τους ευνοεί την εξάπλωση των μεδουσών. Το τσίμπημα τους είναι επώδυνο λόγω της νευροτοξίνης που έχουν. Αν και μικρή σε μέγεθος καθώς δεν ξεπερνά τα 10 εκατοστά, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι τα νημάτιά της (πλοκάμια ) τα οποία φτάνουν έως και 2 μέτρα . Όπως ανέφερε ο καθηγητής Θαλάσσιας Βιολογίας, Ωκεανογραφίας & Θαλάσσιων βιοεπιστημών Δρόσος Κουτσούμπας «Πολλές φορές τα νημάτιά τους επειδή είναι διάφανα δεν μπορεί να τις εντοπίσει ο κολυμβητής και για αυτόν τον λόγο έχουμε την επαφή στο σώμα και προκαλεί πόνο».
Τι προκαλεί το τσίμπημα της Μωβ Μέδουσας
Το τσίμπημά της ή ακόμα και η απλή επαφή είναι επώδυνη και προκαλεί έντονο κνησμό και ερυθρότητα του δέρματος. Άλλα συμπτώματα που ενδέχεται να προκαλέσει είναι:
- Ναυτία
- Ταχυκαρδία
- Πτώση της αρτηριακής πίεσης
- Κεφαλαλγία
- Δύσπνοια
- Εμετός
- Διάρροια
Επιπρόσθετα γύρω από την περιοχή του τσιμπήματος μπορεί να δημιουργηθούν φουσκάλες που ενδέχεται να κρατήσουν από λίγες μέρες έως και μήνες.
Τρόποι αντιμετώπισης
Προκειμένου να αντιμετωπίσουμε το τσίμπημα της μωβ μέδουσας, μπορούμε να έχουμε ένα kit το οποίο να περιέχει:
- Μια πλαστική κάρτα (π.χ. παλιά πιστωτική).
- Ένα τσιμπιδάκι.
- Ένα κυπελλάκι (π.χ. ουροσυλέκτης).
- Μαγειρική σόδα (αναλογία 1:1 με θαλασσινό νερό).
- Αντιισταμινικό χάπι.
- Κάποια κορτιζονούχα κρέμα όπως π.χ. fucicort
Σε περίπτωση που σας τσιμπήσουν:
- Ξεπλύνετε προσεκτικά με θαλασσινό νερό, χωρίς τρίψιμο.
- Εφαρμόστε ένα μείγμα θαλασσινού νερού και μαγειρική σόδα (αναλογία 1:1) για 2 λεπτά για να σταματήσει οποιαδήποτε περαιτέρω απελευθέρωση δηλητηρίου από τυχόν κεντρικά κύτταρα που έχουν μείνει το δέρμα
- Αφαιρέστε τυχόν υπολείμματα από πλοκάμια με μία πλαστική κάρτα (π.χ. άδεια οδήγησης, πιστωτική κάρτα) . Πολύ σημαντικό είναι να μην επιχειρήσετε να απομακρύνεται τα υπολείμματα με γυμνά χέρια.
- Εφαρμόστε τοπικά πάγο (ή πχ ένα παγωμένο μπουκάλι νερό, εάν δε διαθέτετέ πάγο τυλιγμένο σε πανί ή μπλουζάκι) για 5-15 λεπτά
- Εκτιμήστε τον βαθμό του πόνου, εφαρμόστε ξανά το πάγο εάν απαιτείται για άλλα 5-10 λεπτά.
- Εάν ο πόνος επιμένει, συμβουλευτείτε κάποιον γιατρό ή φαρμακοποιό, ρωτήστε για τοπικά παυσίπονα/αντιφλεγμονώδεις κρέμες ή γέλες (π.χ. 3-4% λιδοκαΐνη+ υδροκορτιζόνη)
Χρήσιμες συμβουλές
Ακολουθούν χρήσιμες συμβουλές όπως δημοσιεύτηκαν στο Ελληνικό Παρατηρητήριο Βιοποικιλότητας:
- Οι πολίτες καλούνται να κοιτάζουν τον καιρό και τους ανέμους πριν πάνε σε κάποια παραλία. Χρειάζεται να έχει αντίθετους ανέμους με την φορά της παραλία (π.χ. αν η παραλία έχει θέα προς τον Νότο, τότε για να μειώνεται η πιθανότητα να υπάρχουν μέδουσες πρέπει οι άνεμοι να κατεβαίνουν από τον Βορά, ώστε τον κυματισμό που δημιουργεί να τις διώχνει μακριά από τις παραλίες). Μια καλή ιστοσελίδα είναι το windy.com
- Αν σε μια παραλία έχει πλαγκτόν, συνιστάται να αποφεύγουν οι πολίτες να κολυμπάνε, διότι οι μέδουσες τρέφονται με πλαγκτόν αλλά και τα κνιδοκύτταρα τους είναι μικρά, διαφανή και μπορούν να φτάσουν τα 10 μέτρα μήκος.
- Αν υπάρχει έντονο πρόβλημα με τις μωβ μέδουσες σε μια παραλία τότε συνιστάται οι πολίτες να μην ρισκάρουν να κολυμπήσουν και να φροντίζουν να έχουν πάντα κάποια αντισταμινική κρέμα μαζί τους ή κάποια κορτιζονούχα αλοιφή που μπορούν να προμηθευτούν από οποιοδήποτε φαρμακείο.
- Για κανέναν λόγο οι πολίτες δεν πρέπει να βγάζουν τις μέδουσες έξω για να τις θάψουν στην άμμο, λόγω του ότι μεταφέρεται το πρόβλημα έξω με πιθανότητα κάποιος να πατήσει έστω και τυχαία κάποια νηματοκύστη, αλλά και γιατί σε τέτοιες μεγάλες εξάρσεις όσες και να δουν οι πολίτες και να βγάλουν υπάρχουν και άλλες εκατοντάδες ή και χιλιάδες μέσα στην θάλασσα. Δεν πρόκειται να λυθεί έτσι το πρόβλημα.
- Καλούνται όλοι οι πολίτες που βλέπουν οποιαδήποτε μέδουσα να τραβάνε φωτογραφία και να ανεβάζουν την καταγραφή στο inaturalist.org βάζοντας το είδος μέδουσας (αν δεν γνωρίζουν το είδος ας τοποθετούν cnidaria), την ημερομηνία που την είδανε και την ακριβή τοποθεσία. Με αυτό τον τρόπο οι καταγραφές είναι ανοιχτές για να μελετηθούν από κάθε βιολόγο και ερευνητή αν χρειάζεται αυτά τα δεδομένα, όπως και για δημοσιογράφους για να ενημερώνουν τον κόσμο αλλά και για κάθε πολίτη που το επιθυμεί.
