Η Γαλλία εισέρχεται σε μια από τις πιο κρίσιμες πολιτικές στιγμές της Πέμπτης Δημοκρατίας. Στις 8 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού θέτει την κυβέρνησή του σε ψήφο εμπιστοσύνης, με το βλέμμα στραμμένο τόσο στην Εθνοσυνέλευση όσο και στους δρόμους, όπου δύο ημέρες αργότερα αναμένονται μαζικές κινητοποιήσεις. Το διακύβευμα, όπως ο ίδιος το έθεσε, είναι απλό αλλά δραματικό: «χάος ή ευθύνη».
Η ψήφος εμπιστοσύνης και οι αριθμοί
Σύμφωνα με το άρθρο 49.1 του Γαλλικού Συντάγματος, η ψήφος εμπιστοσύνης δεν είναι τυπική διαδικασία: αρκεί η απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων βουλευτών για να πέσει η κυβέρνηση. Σε αντίθεση με το αυστηρότερο 49.3, η πιθανότητα καταψήφισης είναι πολύ πιο άμεση.
Με το κυβερνητικό στρατόπεδο (Renaissance, MoDem, Horizons και Ρεπουμπλικάνοι) να μετρά περίπου 210 ψήφους και τις δυνάμεις της αριστεράς και της ακροδεξιάς να συγκεντρώνουν 264, ο Μπαϊρού ξεκινά από θέση μειονεκτική. Αν η κυβέρνηση χάσει, ο ίδιος υποχρεούται –βάσει του άρθρου 50– να υποβάλει την παραίτησή του στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.
Το σκληρό πακέτο λιτότητας
Η αντιπαράθεση πυροδοτείται από το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής που παρουσίασε ο Μπαϊρού. Ο στόχος: έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ ως το 2027. Το μέσο: περικοπές ύψους 44 δισ. ευρώ σε υγεία, παιδεία, επιδοτήσεις καυσίμων και κοινωνικά επιδόματα.
Οι ανακοινώσεις έχουν προκαλέσει κοινωνική θύελλα. Συνδικάτα και κοινωνικοί φορείς προειδοποιούν ότι οι μεσαίες και χαμηλές τάξεις θα σηκώσουν το βάρος, ενώ ήδη οργανώνουν την πανεθνική κινητοποίηση της 10ης Σεπτεμβρίου. Πολλοί αναλυτές κάνουν λόγο για νέο «Κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων».
Τα σενάρια της επόμενης ημέρας
Εάν η κυβέρνηση καταψηφιστεί, η Γαλλία μπαίνει σε αχαρτογράφητα νερά. Ο Μακρόν έχει τρεις δρόμους μπροστά του:
-
Διάλυση Εθνοσυνέλευσης και πρόωρες εκλογές – επιλογή υψηλού ρίσκου, που θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει το πολιτικό τοπίο.
-
Διορισμός νέου πρωθυπουργού με την ίδια σύνθεση στη Βουλή – σενάριο που εγκυμονεί συνεχή αστάθεια.
-
Επίκληση του άρθρου 16 σε ακραία περίπτωση «παράλυσης», ώστε να κυβερνήσει προσωρινά με έκτακτες εξουσίες.
Στον πυρήνα όλων αυτών βρίσκεται και το κρίσιμο ερώτημα του Προϋπολογισμού 2026. Αν η κυβέρνηση πέσει, το σχέδιο περικόπης αποσύρεται και ανοίγει ο δρόμος είτε για νέο σχέδιο είτε –στην πιο ακραία περίπτωση– για θεσμικό «shutdown» στα πρότυπα των ΗΠΑ.
Η Γαλλία μπροστά σε πολιτική καταιγίδα
Η συζήτηση στην Εθνοσυνέλευση δεν είναι απλώς μια μάχη αριθμών. Αγγίζει την καρδιά της γαλλικής κοινωνίας, που βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα μιας νέας περιόδου λιτότητας. Η ψήφος της 8ης Σεπτεμβρίου θα καθορίσει όχι μόνο το μέλλον του Μπαϊρού, αλλά και το πολιτικό μέλλον του ίδιου του Μακρόν.
Η Γαλλία μοιάζει να βαδίζει σε μια λεπτή ισορροπία. Αν επικρατήσει η «ευθύνη», η κυβέρνηση θα συνεχίσει με σκληρές περικοπές. Αν έρθει το «χάος», όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά – από νέες εκλογές μέχρι την αναβίωση ενός μαζικού κοινωνικού κινήματος.
