Δημοσιεύτηκε στην ψηφιακή εφημερίδα Ipaper
του Χρήστου Ταουσάνη
Σε μία διαρκώς μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας, κερδισμένοι θα βγουν , όσοι καλλιεργούν διαρκώς δεξιότητες, προσαρμόζονται στις νέες συνθήκες και σκέφτονται στρατηγικά. Με τον Δρ. Χρήστο Ταουσάνη, Σύμβουλο Εκπαίδευσης και Σταδιοδρομίας, αποκαλύπτουμε το “κλειδί” για να μείνει κάποιος ενεργός στο νέο εργασιακό γίγνεσθαι.
Ποιες είναι οι βασικές τάσεις που διαμορφώνουν την αγορά εργασίας την επόμενη δεκαετία; Ποια επαγγέλματα απειλεί η τεχνητή νοημοσύνη;
Αναμφίβολα, η αγορά εργασίας έχει τη δική της δυναμική και τους δικούς της αστάθμητους παράγοντες. Η μετάβαση στην πράσινη οικονομία, εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει περισσότερες από 24 εκατομμύρια “πράσινες” θέσεις εργασίας την ώρα που η τεχνητή νοημοσύνη, η ρομποτική και η αυτοματοποίηση πρόκειται να αντικαταστήσουν επαναλαμβανόμενες και προβλέψιμες εργασίες. Εύλογα η ΤΝ θα επηρεάσει επαγγέλματα με χαμηλή ανάγκη για ανθρώπινη κρίση όπως:
- Διοικητικοί υπάλληλοι & εργαζόμενοι back-office: Θέσεις όπως, καταχωρητές δεδομένων, τηλεφωνικά κέντρα και υπάλληλοι εξυπηρέτησης πελατών σταδιακά θα αυτοματοποιούνται μέσω chatbot, RPA (Robotic Process Automation) και ERP συστημάτων με AI δυνατότητες.
- Λογιστές – βοηθοί λογιστηρίου: Παρότι δεν θα εξαφανιστούν, τα λογιστικά καθήκοντα ρουτίνας (καταγραφή, συμφωνίες, αναφορές) μπορούν να εκτελούνται πιο αποτελεσματικά από λογισμικά AI. Οι επαγγελματίες που θα διατηρήσουν τη δυναμική τους θα είναι όσοι θα εστιάζουν στη συμβουλευτική και στην ανάλυση.
- Δημοσιογράφοι & μεταφραστές. Η AI ήδη παράγει ειδησεογραφικά άρθρα, αθλητικές περιγραφές και τεχνικά κείμενα. Επίσης, εργαλεία όπως το DeepL και το ChatGPT καλύπτουν μεγάλο μέρος των τυπικών μεταφράσεων. Η αξία θα μετατοπιστεί στην επιμέλεια, το ύφος και τη στρατηγική επικοινωνίας.
- Επαγγέλματα μεταφορών & logistics. Οι οδηγοί φορτηγών, διανομέων ακόμη και οι οδηγοί ταξί απειλούνται μελλοντικά από τα αυτόνομα οχήματα και τα drones. Η αυτοματοποίηση στις αποθήκες μεγάλων εταιρειών έχει ήδη μειώσει τον ανθρώπινο παράγοντα.
Επαγγέλματα και βαθμός επίδρασης από την ΤΝ
Το διάγραμμα παρουσιάζει την εκτιμώμενη επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης σε διάφορα επαγγέλματα, με χρωματική διαβάθμιση ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου (κόκκινο: υψηλό, πορτοκαλί: μεσαίο, πράσινο: χαμηλό) / estimated & generated by ChatGPT
Σε ποιους τομείς θα πρέπει λοιπόν να στραφούν οι νέοι ώστε να επιλέξουν σπουδές με προοπτική;
Αρχικά, είναι σημαντικό οι νέοι άνθρωποι να κάνουν επιλογές που τους ταιριάζουν και τους εμπνέουν. Εδώ, ο ρόλος του επαγγελματικού προσανατολισμού είναι κομβικός. Η επιλογή σπουδών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και του ταχύτατου τεχνολογικού μετασχηματισμού είναι μια συνθέτη απόφαση. Οι νέοι πρέπει να στραφούν σε τομείς που συνδυάζουν τεχνολογία, ανθρώπινες δεξιότητες και επίλυση σύνθετων προβλημάτων αλλα το σημαντικότερο; Ταιριάζουν με την προσωπικότητα τους.
Τι προτείνετε σε ανθρώπους που βλέπουν το επάγγελμα τους να απειλείται από την τεχνητή νοημοσύνη;
Με μια λέξη reskilling!
Αναβάθμιση γνώσεων ή/και έξυπνη – Εξειδίκευση
Για παράδειγμα, σε ένα δημοσιογράφο, στροφή σε αναλυτική και ερευνητική δημοσιογραφία που απαιτεί ανθρώπινη κρίση και επιτόπιο ρεπορτάζ και εξειδίκευση στη στρατηγική περιεχομένου και σε δυναμικές δραστηριότητες όπως π.χ. τα podcasts. Άρα, απόκτηση τεχνολογικών δεξιοτήτων ειδικα σε οπτικοποίηση και ανάλυση δεδομένων με αφηγηματικό τρόπο.
Λογιστές. Εστίαση στη συμβουλευτική για παράδειγμα στο φορολογικό σχεδιασμό και στην αξιολόγηση επενδύσεων. Άρα, απόκτηση γνώσεων σε χρηματοοικονομική ανάλυση με AI εργαλεία.
Μεταφραστές. Στροφή στην επιμέλεια και απόδοση ύφους (transcreation) και εμβάθυνση σε νομική/τεχνική/ιατρική μετάφραση, όπου απαιτείται ακρίβεια και γνώση του πεδίου.
Ποιες δεξιότητες δεν “αγγίζει” η τεχνητή νοημοσύνη;
Αν και η τεχνητή νοημοσύνη υπερέχει σε ταχύτητα, στην ανάλυση και επεξεργασία τεράστιου όγκου δεδομένων, υστερεί σε, αυθεντικά, ανθρώπινες δεξιότητες όπως:
- Συναισθηματική νοημοσύνη. Η ικανότητα να αναγνωρίζεις, να κατανοείς και να διαχειρίζεσαι τα προσωπικά σου συναισθήματα όσο και των άλλων
- Κριτική σκέψη και ηθική κρίση. Η ικανότητα να αξιολογείς πληροφορίες με σκοπό τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, λαμβάνοντας υπόψη ηθικά, κοινωνικά ή πολιτισμικά κριτήρια και σε σύνθετο χρονικό πλαίσιο με συγκεκριμένες και συχνά αφηρημένες συνθήκες (π.χ. μια πολιτική κρίση)
- Διαπροσωπικές και επικοινωνιακές δεξιότητες. Η ανθρώπινη επαφή, η πειθώ, η ενσυναίσθηση και η οικοδόμηση εμπιστοσύνης είναι δεξιότητες που η ΤΝ δεν μπορεί να υποκαταστήσει.
- Ικανότητα για συνεργασία και ομαδική εργασία. Οι ομάδες λειτουργούν μέσα σε πλαίσια δυναμικής, προσωπικών σχέσεων και κοινού σκοπού τα οποία αποτελούν ξεκάθαρα ανθρώπινα χαρακτηριστικά.
Ποιοι τελικά θα επιβιώσουν επαγγελματικά σε αυτήν τη νέα εποχή;
Η επόμενη δεκαετία θα απαιτήσει μια νέα αντίληψη για το τι σημαίνει εργασία, δεξιότητα και σταδιοδρομία. Η προσαρμοστικότητα, η συνεχής μάθηση και η στρατηγική σκέψη είναι οι νέες σταθερές σε μια δυναμική και μεταβαλλόμενη αγορά εργασίας. Στο κοντινό ακόμη μέλλον, η τεχνητή νοημοσύνη δεν καταργεί επαγγέλματα, αλλά κυρίως καταργεί καθήκοντα σε διάφορα επαγγέλματα. Αυτό σημαίνει ότι όποιος αναβαθμίζει τις δεξιότητές του και υιοθετεί συμπληρωματικούς ρόλους θα μπορέσει να παραμείνει ενεργός στο νέο εργασιακό γίγνεσθαι.
