Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
του Γιάννη Καντέλη
«Για να φτάσουμε στη θέση να προτείνουμε άρση της μονιμότητας προηγήθηκε πολύ δουλειά για να μπει σε στέρεες βάσεις η αξιολόγηση και ένα ισχυρό πειθαρχικό σύστημα που λειτουργεί», εξηγεί στην «ΤΡ» αρμόδιο κυβερνητικό στέλεχος.
Παρά τις αρχικές αντιδράσεις, το υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε στην αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων εφαρμόζοντας μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που βοήθησαν στην ορθή εκτίμηση των αναφορών που υποβλήθηκαν από τους προϊσταμένους, ώστε τα τελικά αποτελέσματα να ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Το 2023 έγιναν 165.738 αξιολογήσεις (144.627 υπαλλήλους και 21.111 προϊσταμένους), εκ των οποίων οι 54.425 κρίθηκαν υψηλής απόδοσης (38%). Μετά την ανάλυση από την ΑΙ, η οποία αντιπαρέβαλε τα κριτήρια του νόμου με τις εκθέσεις των προϊσταμένων, ο αριθμός των υπαλλήλων υψηλής απόδοσης με επαρκή τεκμηρίωση μειώθηκε στις 16.206 (11,2%) φτάνοντας «σε αντικειμενικά ποσοστά που προσεγγίζουν την κανονικότητα», όπως σημειώνουν αρμόδιες πηγές. Το 2024 ο αριθμός των δημοσίων υπαλλήλων που είναι υπό αξιολόγηση ανέρχεται σε 193.419 (167.782 υπάλληλοι και 25.637 προϊστάμενοι) και μέχρι στιγμής έχουν υποβληθεί 146.801 αξιολογήσεις και είναι σε εξέλιξη η επεξεργασία των εκθέσεων με το μοντέλο ΑΙ. Η πρόοδος που έχει γίνει είναι εμφανής αν συγκριθεί με τα στοιχεία της περιόδου 2017 – 2022 κατά την οποία η αξιολόγηση έγινε με το νόμο της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και κρίθηκε ότι το 98% των υπαλλήλων στο δημόσιο είναι «άριστο ή επαρκές».
Η ολοκλήρωση και διασταύρωση των αξιολογήσεων του 2024 θα οδηγήσει σε μία ακόμα τομή του νέου νόμου για την αξιολόγηση καθώς είναι το δεύτερο έτος εφαρμογής. Αυτό διότι, όπως προβλέπεται, ένας υπάλληλος που κρίνεται για δεύτερη φορά ανεπαρκής (χαμηλής απόδοσης) θα παραπέμπεται στο υπηρεσιακό συμβούλιο για παύση από την υπηρεσία του. Το 2023 ως χαμηλής απόδοσης κρίθηκαν 1300 δημόσιοι υπάλληλοι. Σε ρύθμιση που θα κατατεθεί τις επόμενες ημέρες θα προβλέπεται ότι όσοι υπάλληλοι αρνούνται να αξιολογηθούν ή να αξιολογήσουν ως προϊστάμενοι, την πρώτη φορά θα έχουν ποινή στο μισθό τους και την δεύτερη θα απολύονται.
Η πρόταση της ΝΔ για αναθεώρηση του άρθρου 103 «θα δώσει θεσμική βαρύτητα στο ισχύον πλαίσιο, θα εντάξει την αξιολόγηση στο Σύνταγμα και θα κατοχυρώσει τη διαδικασία», όπως επισημαίνουν αρμόδια στελέχη.
Ο δεύτερος πυλώνας για την κατοχύρωση των διαδικασιών είναι η ταχύτητα στην απόδοση των πειθαρχικών ποινών. Με το νομοσχέδιο που θα παρουσιαστεί την προσεχή εβδομάδα θεσπίζεται ένα νέο συλλογικό πειθαρχικό συμβούλιο στο οποίο θα προσληφθούν 50 μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με μόνιμη απασχόληση. Αυτά θα συγκροτούν τα τριμελή πειθαρχικά για τα απλά παραπτώματα και τα πενταμελή που θα εξετάζουν τις οριστικές παύσεις. Σήμερα λειτουργούν 92 πρωτοβάθμια και ένα δευτεροβάθμιο πειθαρχικό τα οποία απαρτίζονται από έναν δικαστή έναν πάρεδρο του ΝΣΚ, έναν προϊστάμενο διεύθυνσης και δύο αιρετούς υπαλλήλους, έχοντας παράλληλα κι άλλα καθήκοντα, γεγονός που οδηγεί σε μεγάλη καθυστέρηση στην έκδοση αποφάσεων.
