Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
της Κωνσταντίνας Δ. Καρακώστα
Επίκουρης Καθηγήτριας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας
Τα μέτωπα είναι πολλά. Και η κυβέρνηση, κάνοντας επανεκκίνηση της δεύτερης θητείας της, τα έθεσε όλα μαζί. Έχει να αντιμετωπίσει μια άκαμπτη και πολυδαίδαλη γραφειοκρατία, μια εξαιρετικά αργή απονομή δικαιοσύνης, ένα προβληματικό σωφρονιστικό σύστημα, ένα ατελές φορολογικό σύστημα, ένα εκπαιδευτικό σύστημα σε αποδρομή, την ατιμωρησία και την διαφθορά σε πολλές εκφάνσεις της δημόσιας ζωής. Μια εικόνα που κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι η σύγχρονη Ελλάδα βιώνει μάλλον το μαρτύριο του Σίσυφου.
Ο Σίσυφος, γιος του Αίολου, εξαπάτησε τους θεούς και τον Δία, διαπράττοντας ύβρη καθώς θεώρησε ότι μπορούσε να τους ξεπεράσει σε εξυπνάδα. Θυμωμένοι τον τιμώρησαν να ζει στα Τάρταρα σπρώχνοντας συνεχώς ένα βράχο προς την κορυφή ενός υψηλού λόφου. Όταν πια κουρασμένος κατόρθωνε να φτάσει σχεδόν στην κορυφή και μην αντέχοντας άλλο την ταλαιπωρία, ο βράχος ξέφευγε και κατρακυλούσε στο σημείο από όπου ξεκίνησε. Και τότε ο Σίσυφος άρχιζε ξανά την ίδια προσπάθεια πάλι από την αρχή. Για κάποιους, λοιπόν, η ελληνική κοινωνία φαίνεται καταδικασμένη να σέρνει επίπονα ένα φορτίο που δεν φτάνει ποτέ στον προορισμό του, θέλοντας να ερμηνεύσουν με αυτόν τον τρόπο τις δεκάδες παθογένειες του δημόσιου βίου μας.
Η καταφυγή στους αρχαίους μύθους γίνεται ένα όχημα για να κατανοήσουμε τις δυσλειτουργίες της χώρας μας. Ο Μύθος όμως αντιπαλεύει το Λόγο και εν προκειμένω αντιπαλεύει τις σοβαρές γενεσιουργές αιτίες. Το έλλειμα πολιτικής συνέπειας, το κενό λογοδοσίας, την απουσία πολιτικού θάρρους που απαιτούνται για μια κοινωνία υψηλών προσδοκιών και που εμείς επιλέξαμε και όχι κάποια θεϊκή δύναμη. Οι εδραιωμένες αντιλήψεις δεκαετιών που οδηγούν σε μια χώρα στάσιμη, οι πολιτικοί που φοβούνται το κόστος, οι πολίτες που έχουν εμπεδώσει την πελατειακή κουλτούρα, όλα αυτά που κάνουν τα θεσμικά αντίβαρα να μοιάζουν κενό γράμμα είναι το μοντέλο της δημόσιας ζωής μας που έχουμε παγιώσει. Μια στρεβλή αντίληψη επιτρέψαμε να κυριαρχεί παντού. Πως ό,τι μας ζορίζει πρέπει να το απορρίψουμε, να το πετάξουμε και να φύγουμε μακριά του. Ό,τι μας βάζει όρια, κανόνες και έχει απαιτήσεις τότε συλλήβδην αυτό είναι κακό. Μια μόνιμη καταγγελτική στάση, ένας σταθερά απορριπτικός αφορισμός σε ό,τι απαιτεί ξεβόλεμα. Μας βολεύει μια μικρή Ελλαδίτσα και δίπλα κολλάμε βολικά τον λυρισμό του Μύθου. Κάπου εκεί προσθέτουμε στο αφήγημα και τους κακούς ξένους που μας ζηλεύουν και είναι η αιτία των κακών μας.
Μέχρι να έρθει η επόμενη κυβέρνηση που θα κάνει εξαγγελίες για την αναμόρφωση του συστήματος και τη ρήξη με τις παθογένειες. Όμως η ρητορική της ρήξης δεν είναι ρήξη και η κανονικότητα που έχει λάβει η ανοχή, ο λήθαργος, ο παραλογισμός, η προνομία θα αντισταθούν σφοδρά σε όποιον επιθυμήσει την ειλικρινή ρήξη. Η κοινωνία βαρυγκωμά ότι δεν αντέχει άλλο αυτή την κατάσταση και την ίδια στιγμή δεν θέλει να νιώσει ότι θα απειληθούν τα συμφέροντά της σε ένα σχέδιο εξυγίανσης. Και οι πολιτικοί δηλώνουν ότι επιθυμούν πραγματικά την αναμόρφωση του δημόσιου βίου αλλά όταν χρειαστεί να συγκρουστούν με το παλιό καθεστώς προτιμούν να τοποθετήσουν σε θέσεις ευθύνης άτομα με ελάχιστες ικανότητες που όμως θέλουν να τα έχουν ικανοποιημένα και χαρούμενα. Ας κάνουμε μια γενναία συμφωνία: έτσι δεν πάμε πουθενά. Και δεν μας φταίει ο τιμωρός Δίας.
