Σοκ και έντονο προβληματισμό προκαλεί η είδηση ότι σε 62χρονη ασθενή που νοσηλευόταν στο Τζάνειο Νοσοκομείο με αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο, χορηγήθηκε κατά λάθος μονάδα αίματος που προοριζόταν για άλλον ασθενή. Η τραγική συνέπεια ήταν η επιβάρυνση της αιμορραγίας στον εγκέφαλο, με αποτέλεσμα να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση και να νοσηλεύεται πλέον διασωληνωμένη στην Εντατική, σε βαριά αλλά σταθερή κατάσταση.
Το περιστατικό συνέβη τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης 4 Ιουνίου, όπως ανακοίνωσε η διοίκηση του νοσοκομείου, και έχει ήδη προκαλέσει σειρά ερευνών και πειθαρχικών διαδικασιών.
Αναπόφευκτα, το τραγικό γεγονός επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της ασφάλειας στις μεταγγίσεις αίματος και τα δραματικά αποτελέσματα που μπορεί να έχει ένα τέτοιο λάθος στον ανθρώπινο οργανισμό.
Πώς λειτουργούν οι ομάδες αίματος και γιατί η συμβατότητα είναι κρίσιμη
Οι ομάδες αίματος διακρίνονται στις τέσσερις βασικές: Α, Β, ΑΒ και Ο, και διαφοροποιούνται ανάλογα με την παρουσία ή απουσία αντιγόνων Α και Β στα ερυθρά αιμοσφαίρια. Επιπλέον, καθοριστικός είναι ο παράγοντας Rh: όταν υπάρχει, το άτομο είναι Rh θετικό (Rh+), ενώ αν απουσιάζει, είναι Rh αρνητικό (Rh-).
Η σωστή συμβατότητα αίματος είναι ζωτικής σημασίας. Μια ασύμβατη μετάγγιση, όπως αυτή που έγινε στο Τζάνειο, μπορεί να οδηγήσει σε οξεία αιμολυτική αντίδραση – δηλαδή, σε επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος του λήπτη εναντίον των μεταγγιζόμενων ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Τι συμβαίνει στον οργανισμό κατά την ασύμβατη μετάγγιση
Όταν το αίμα που χορηγείται δεν είναι συμβατό, ο οργανισμός το αναγνωρίζει ως «εισβολέα» και επιτίθεται. Αυτό προκαλεί αιμόλυση, δηλαδή ταχεία καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων.
Κύρια συμπτώματα αιμολυτικής αντίδρασης:
-
Υψηλός πυρετός και ρίγη
-
Πόνος στη μέση και τις πλευρές
-
Ερυθρότητα προσώπου
-
Ναυτία, έμετοι
-
Ταχυκαρδία, δύσπνοια
-
Καφέ ή αιματηρά ούρα (αιματουρία)
-
Πόνος στο στήθος
Οι επιπλοκές μπορεί να είναι σοβαρές έως και μοιραίες
Αν η αιμολυτική αντίδραση δεν αντιμετωπιστεί άμεσα, ενδέχεται να προκληθούν:
-
Οξεία νεφρική ανεπάρκεια
-
Αιμολυτική αναιμία
-
Καταπληξία (shock) – μια απειλητική για τη ζωή κατάσταση όπου το σώμα δεν λαμβάνει αρκετό οξυγόνο, οδηγώντας σε ανεπάρκεια οργάνων
Το shock εξελίσσεται γρήγορα και, σύμφωνα με τις ιατρικές εκτιμήσεις, 1 στους 5 ασθενείς που εμφανίζουν σοβαρό shock δεν επιβιώνουν.
Ποια είναι η διαδικασία αντιμετώπισης
Μόλις εντοπιστούν συμπτώματα κατά την ή αμέσως μετά την μετάγγιση, αυτή διακόπτεται άμεσα. Ο ασθενής λαμβάνει:
-
Αντιπυρετικά
-
Ενδοφλέβια υγρά
-
Φαρμακευτική υποστήριξη για την πρόληψη της νεφρικής ανεπάρκειας και της εξέλιξης σε shock
Η πρόγνωση εξαρτάται από την ταχύτητα αναγνώρισης του προβλήματος και τη σοβαρότητα της αντίδρασης.
