Η πολυαναμενόμενη Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ ξεκινά σήμερα στη Χάγη, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επανεμφανίζεται στο προσκήνιο σε ρόλο άτυπου «ειρηνοποιού»—λίγες μόλις ώρες μετά την εύθραυστη συμφωνία εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και το Ιράν.
Η συμφωνία, που επετεύχθη χάρη στην παρέμβαση του Λευκού Οίκου και με τη μεσολάβηση του Κατάρ, απειλείται ήδη με κατάρρευση, καθώς η Ιερουσαλήμ κατηγόρησε την Τεχεράνη για πυραυλική επίθεση λίγο πριν τεθεί σε ισχύ η κατάπαυση του πυρός. Το Ιράν διέψευσε κατηγορηματικά τις κατηγορίες.
Οργή Τραμπ για τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή
Αναχωρώντας για την Ολλανδία, ο Τραμπ δεν έκρυψε την αγανάκτησή του: «Δύο χώρες που πολεμούν τόσο καιρό που δεν ξέρουν καν τι στο διάολο κάνουν», δήλωσε οργισμένος, αφήνοντας αιχμές κυρίως κατά του Ισραήλ. Όπως τόνισε, μόλις υπογράφηκε η συμφωνία, το Ισραήλ «έριξε καταιγίδα βομβών άνευ προηγουμένου».
Παρά την ένταση, μέσω ανάρτησης στην πλατφόρμα του Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος προσπάθησε να δώσει σήμα σταθερότητας: «Όλα τα αεροσκάφη επιστρέφουν. Κανείς δεν θα πληγωθεί», έγραψε.
Η Ευρώπη στο περιθώριο – Το Κατάρ στο επίκεντρο
Η πρωτοβουλία της εκεχειρίας ανέδειξε τον ρόλο του Κατάρ ως διαμεσολαβητή και την ευρωπαϊκή αδυναμία να επηρεάσει τις εξελίξεις. Σύμφωνα με πηγές του Λευκού Οίκου, οι αμερικανικές επιθέσεις στις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις λειτούργησαν καταλυτικά.
Ο Τραμπ, με εμφανή διάθεση αυτοεπιβεβαίωσης, ανήρτησε μήνυμα για τον «πόλεμο των 12 ημερών» και την επιτυχία της αμερικανικής στρατηγικής: «Συγχαρητήρια σε όλους!».
Ηγετικό προφίλ στην ευρωπαϊκή σκηνή
Η φετινή Σύνοδος οργανώθηκε με προσοχή, καθώς οι Ευρωπαίοι επιχειρούν να αποφύγουν εντάσεις με τον σκεπτικιστή ως προς το ΝΑΤΟ Τραμπ. Στην κορυφή της ατζέντας του βρίσκεται η απαίτηση για αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών στο 5% του ΑΕΠ, προκαλώντας τριγμούς σε κυβερνήσεις όπως της Ισπανίας και της Σλοβακίας.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, εξήρε δημόσια τον Τραμπ, αποδίδοντάς του εύσημα για την ώθηση που έδωσε στην αμυντική ενίσχυση της Συμμαχίας. Το μήνυμα επαίνου προκάλεσε αίσθηση και σχολιάστηκε εκτενώς στα διεθνή ΜΜΕ.
Συναντήσεις κορυφής – Οι παρασκηνιακές ισορροπίες
Ο Τραμπ συναντήθηκε ήδη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε μια συνομιλία που επικεντρώθηκε στην ενίσχυση των διμερών σχέσεων, την ενεργειακή συνεργασία και την ασφάλεια. Εξέφρασαν κοινή βούληση για μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Μέση Ανατολή και επίλυση της κρίσης στην Ουκρανία μέσω διαλόγου.
Αντίθετα, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι βρίσκεται στη Χάγη αλλά χωρίς ενεργή συμμετοχή στις συνομιλίες των ηγετών. Η στάση του Τραμπ απέναντι στο Κίεβο παραμένει ψυχρή, με τον ίδιο να απορρίπτει πρόσθετη στρατιωτική βοήθεια ή ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.
Το δόγμα “America First” και η σκιά του Άρθρου 5
Ενδεικτική της μονομερούς προσέγγισης του Τραμπ είναι η άρνησή του να δεσμευτεί σαφώς στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας: «Εξαρτάται από τον ορισμό σας», δήλωσε. Η στάση αυτή εντείνει την ανησυχία για τη μακροπρόθεσμη συνοχή της Συμμαχίας.
Παρά τις επιφυλάξεις, τα κράτη-μέλη, πιεζόμενα από την πραγματικότητα της γεωπολιτικής αποσταθεροποίησης, φαίνεται πως ακολουθούν τη γραμμή Τραμπ. Η αποδοχή της πρότασής του για αύξηση των αμυντικών δαπανών αναμένεται να επικυρωθεί εντός της ημέρας.
Εν κατακλείδι: Μια σύνοδος στα πρότυπα Τραμπ
Η πρώτη του παρουσία σε σύνοδο του ΝΑΤΟ μετά την επανεκλογή του βρίσκει τον Τραμπ να αναδιαμορφώνει το τοπίο της διεθνούς ασφάλειας, δίνοντας έμφαση σε διμερείς σχέσεις, ενισχυμένη στρατιωτική ισχύ και προσωπικό κύρος. Εάν η εκεχειρία Ισραήλ-Ιράν αντέξει, ο Τραμπ θα προσθέσει άλλη μια «νίκη» στο ενεργητικό του. Εάν όχι, το ΝΑΤΟ ίσως βρεθεί μπροστά σε νέα διλήμματα.
