Δημοσιεύτηκε στην έντυπη εφημερίδα Today Press
της Κωνσταντίνας Δ. Καρακώστα
Επίκουρης Καθηγήτριας Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας
Ο Gervinus Gottfried στον πρώτο του τόμο στην «Ιστορία της Επαναστάσεως και Αναγεννήσεως της Ελλάδος» που εκδόθηκε σε ελληνική μετάφραση το 1864 σχολιάζει δύο σελίδες πριν το τέλος «Το πνεύμα της διχόνοιας των Ελλήνων, το οποίον ουκ ολίγην είχε σχέσιν προς τα προτερήματα αυτών, την δραστηριότητά των, το πνεύμα των και το ανεξάρτητον του κινήματός των, εύρεν εις τας ιδιότητας ταύτας το αντιφάρμακόν του. Οι ευτελείς σκοποί μεταβατικής και εντός μικρού κύκλου περιστρεφόμενης αρχής, ήτις ήτο το μήλον της έριδος των κομματαρχών, δεν υπέθαλπον εν Ελλάδι τοσαύτας φιλοδοξίας, δυνάμενας να μεταχειρισθώσι την επανάστασιν προς τα ίδια αυτών τέλη. Οι ναπολεόντιοι πόθοι τοσούτων κομματαρχών της νοτίου Αμερικής ή Τούρκων πασάδων δεν ήτο δυνατόν να προαχθώσι και να προοδεύωσι εντός των μικρών τούτων δημοκρατικών κοινοτήτων, και κατά της ευτελούς διχόνοιας των εριζόντων οπλαρχηγών αντέπραττε παρά τω πλήθει έμφυτος και υγιής σκέψις».
Δέκα χρόνια συμπληρώνονται φέτος από την προκήρυξη και διενέργεια του δημοψηφίσματος και η έννοια του διχασμού προβάλλει τόσο νωπή, τόσο σκληρή για να ξεχαστεί. Ήταν 27 Ιουνίου όταν ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι την επόμενη εβδομάδα, 5 Ιουλίου, ο ελληνικός λαός θα καλούνταν να αποφασίσει με δημοψήφισμα αν θα έπρεπε να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας των τριών θεσμών για την Ελλάδα. Είχε προηγηθεί η αποτυχημένη επίτευξη συμφωνίας κατά τις διαπραγματεύσεις που είχαν συμβεί μεταξύ της χώρας μας και των δανειστών της. Στα καλέσματά του ο τότε πρωθυπουργός είχε χρησιμοποιήσει ένα άκρως λαϊκιστικό και διχαστικό λόγο όπου μεθοδικά συκοφαντούσε πολιτικούς του αντιπάλους.
Δεν ήταν όμως η πρώτη φορά που η ελληνική κοινωνία ζούσε διχασμό. Είχαν προηγηθεί πολλοί από αυτούς και μάλιστα πολύ νωρίτερα. Η αποτύπωση της εικόνας που είχε για τους Έλληνες ο Γερμανός ιστορικός Gervinus Gottfried είναι χαρακτηριστική ως προς τα πόσα δε διστάζουμε να ρισκάρουμε ως λαός προκειμένου να ικανοποιήσουμε το διχαστικό μας πνεύμα. Ακόμη και η Επανάσταση κινδύνευε να χαθεί, να αφανιστεί κάθε εστία της. Κι όμως πολιτικοί και οπλαρχηγοί, Ρουμελιώτες, Πελοποννήσιοι και Νησιώτες εστίαζαν στο δικό τους διακύβευμα.
Με τα μνημόνια η χώρα διαιρέθηκε σε μνημονιακούς και αντιμνημονιακούς, ενώ ο λόγος που αναπτύχθηκε στις πλατείες των Αγανακτισμένων και στα καφενεία της οργής προκάλεσε ένα νέο είδος εθνικού διχασμού. Δεν ήταν πια μόνο η Δεξιά και η Αριστερά. Ήταν πλέον οι πουλημένοι μενουμευρωπαίοι, οι γερμανοτσολιάδες, οι Τσολάκογλου. Και από την άλλη οι αγνοί αλλά προδομένοι πατριώτες, ο υπερήφανος λαός που καλείται να πληρώσει όσα άδικα του φόρτωσαν οι διεφθαρμένες ελίτ. Διεφθαρμένοι και αδιάφθοροι, ταγματασφαλίτες και ιδεολόγοι, δωσίλογοι και εξωνημένοι βρέθηκαν στην δίνη μιας πρωτοφανούς για τα μεταπολιτευτικά χρόνια λεκτικής βίας. Ανασύρθηκαν ακόμη και εμφυλιοπολεμικά συνθήματα προκειμένου να απονομιμοποιηθούν οι δημοκρατικοί θεσμοί.
Δέκα χρόνια μετά ο τότε πρωθυπουργός, ο άνθρωπος που συγκυβέρνησε με τον Πάνο Καμμένο και τους Ανεξάρτητους Έλληνες, εμφανίζεται εκ νέου στην πολιτική σκηνή. Με ένα ίδρυμα, με έναν φορέα, ίσως και με ένα νέο κόμμα. Το παλιό του φαίνεται να μην το θέλει. Ο Σύριζα κουβαλά πολύ κυνισμό, ελάχιστο πολιτικό πολιτισμό και απύθμενο εθνικό διχασμό.
Το άρθρο Εθνικός διχασμός εμφανίστηκε πρώτα στο Today Press.
