Μια απλή καλοκαιρινή μέρα μετατράπηκε σε εθνικό πένθος. Η φωτιά ξεκίνησε από τον Νταού Πεντέλης. Μέσα σε λίγα λεπτά, με τη βοήθεια των ανέμων, έφτασε στην καρδιά κατοικημένων περιοχών – Νέος Βουτζάς, Μάτι, Κόκκινο Λιμανάκι.
Το αποτέλεσμα: 104 νεκροί, δεκάδες εγκαυματίες, οικογένειες διαλυμένες, ψυχές σημαδεμένες. Το κράτος ανύπαρκτο. Οι ευθύνες πολλαπλές.
“Χάσαμε τα παιδιά μας, μείναμε πίσω κάρβουνα”
Η Μαργαρίτα και το μωρό της ήταν από τα πρώτα θύματα. Ο πατέρας Ανδρέας Δημητρίου θυμάται:
«Δεν ζω. Απλώς υπάρχω. Αν είχα πάει μαζί της να διαλέξουμε ρούχα για τη βάφτιση, ίσως… Ίσως…»
Οι επιζώντες αναζητούν απαντήσεις μέσα στα “αν” και τα “γιατί”. Δε βρίσκουν λύτρωση. Η απώλεια είναι ανεπανόρθωτη.
Λάθη, παράλειψη, αδιαφορία
Η φωτιά υποτιμήθηκε. Ελικόπτερα δεν πέταξαν, οχήματα μετακινήθηκαν αλλού, ο συντονισμός έλειπε. Η Πυροσβεστική και η Αστυνομία δεν επικοινώνησαν, ούτε εκκένωσαν.
Όταν η Αστυνομία έκλεισε τη Μαραθώνος, ο κόσμος οδηγήθηκε στο Μάτι, όχι μακριά από τη φωτιά.
Το “οικόπεδο του θανάτου” με τους 26 απανθρακωμένους έγινε σύμβολο εγκληματικής αμέλειας. Οι επιζώντες μιλούν για συντονισμό-φάντασμα και κρατική απουσία.
“Νόμιζα πως ήταν ξύλα – ήταν οι γονείς μου”
Παιδιά που δεν ξαναείδαν τους γονείς τους, γονείς που βρήκαν τα παιδιά τους καμένα. Άνθρωποι που δεν ειδοποιήθηκαν, που δεν σώθηκαν, που δεν ξεχνούν.
«Τους σταμάτησαν στη Ραφήνα και τους έστειλαν πίσω στο Μάτι… Η μαμά μου είπε ότι είναι μέσα στις φωτιές. Μετά σιωπή.»
Η θάλασσα καταφύγιο και παγίδα
Όσοι πρόλαβαν να φτάσουν στη θάλασσα, πάλεψαν με πνιγμό, φωτιά, απόγνωση. Η Περσεφόνη Ζυγομαλά, 22 ετών τότε, κρατούσε τη γιαγιά της:
«Έβγαλε αφρούς, της γύρισαν τα μάτια. Ζητούσα βοήθεια, έκλαιγα με ουρλιαχτά. Δεν πρόλαβα να τη σώσω.»
«Χωρίς βοήθεια, μόνο βυθός, πανικός και σιωπή… μέχρι που μας βρήκε ένα καΐκι. Δεν το πίστευα ότι μας άκουσαν!»
Το πόρισμα, οι απειλές και οι καταδίκες
Ο αξιωματικός Δημήτρης Λιότσιος πιέστηκε να κουκουλώσει την υπόθεση. Κατέγραψε όμως τις απειλές του τότε αρχηγού Πυροσβεστικής:
«Αν γράψεις για ευθύνες, θα σε σκίσουμε.»
Το ηχητικό ντοκουμέντο δημοσιεύτηκε. Το πόρισμα «έδειξε» Τερζούδη, Ματθαιόπουλο, Καπάκη, Φωστιέρη. Καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης 5 ετών. Όμως για τους συγγενείς των θυμάτων, η δικαίωση δεν ήταν αρκετή.
Η πληγή παραμένει ανοιχτή
Εφτά χρόνια μετά, το Μάτι είναι τόπος μνήμης και οργής. Ένα παράδειγμα για το τι σημαίνει εγκληματική αδράνεια. Και μια υπενθύμιση:
ότι η πρόληψη, η αλήθεια και η ανάληψη ευθύνης είναι το ελάχιστο χρέος προς τους 104 αδικοχαμένους.
