Η υπερπαραγωγή, οι εξοντωτικές εκπτώσεις και ο άναρχος ανταγωνισμός απειλούν να τινάξουν στον αέρα το κινεζικό οικονομικό μοντέλο. Το φαινόμενο “involution” δεν είναι απλώς κρίση — είναι αυτοϋπονόμευση.
Στην πιο ανησυχητική ίσως αποτύπωση της κινεζικής οικονομίας των τελευταίων ετών, οι New York Times φωτίζουν μια σιωπηλή, πλην ραγδαία εσωτερική κατάρρευση. Ο οικονομικός ανταποκριτής Νταϊσούκε Γουακαμπαγιάσι καταγράφει ένα φαινόμενο που μοιάζει με καρκίνο στο εσωτερικό του κινεζικού “θαύματος”: τον involution — μια παρατεταμένη «ενδόρρηξη», όπου η πρόοδος δεν οδηγεί σε ανάπτυξη, αλλά σε… εξάντληση.
Φθηνά, φθηνότερα, αυτοκαταστροφικά
Από τον χάλυβα μέχρι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τα φωτοβολταϊκά, η Κίνα έχει καταφέρει να κυριαρχεί στις διεθνείς αγορές — αλλά με τίμημα. Οι τιμές πέφτουν συνεχώς σε μια ανελέητη κούρσα εκπτώσεων και υπερπροσφοράς. Κάθε εταιρεία προσπαθεί να επιβιώσει εξοντώνοντας την άλλη με φθηνότερα προϊόντα, στην ελπίδα ότι θα είναι η τελευταία που θα μείνει όρθια.
«Σκάβουμε μόνοι μας τον λάκκο μας», δηλώνει χαρακτηριστικά επιχειρηματίας του τομέα ένδυσης. «Άλλοι πουλάνε με ζημιά. Οι πελάτες απαιτούν κι άλλες μειώσεις. Όλα πιέζουν προς τα κάτω».
Από τον αποπληθωρισμό στο involution
Αντί για ανάπτυξη, το οικονομικό περιβάλλον θυμίζει πλέον κυκλική αυτοκατανάλωση. Η λέξη “involution” περιγράφει αυτήν ακριβώς τη δυναμική: η αγορά αναπτύσσεται ποσοτικά, αλλά όχι ποιοτικά. Η καινοτομία χάνεται σε μια εμμονή με την τιμή, και η εξωστρέφεια τροφοδοτεί εσωτερική φθορά.
Ο ίδιος ο Σι Τζινπίνγκ φέρεται να παραδέχεται δημόσια το πρόβλημα και να προειδοποιεί ότι ο «παράλογος ανταγωνισμός» ειδικά στην αγορά των ηλεκτρικών οχημάτων πρέπει να τιθασευτεί.
Η απάντηση της κυβέρνησης
Η BYD, μια από τις μεγαλύτερες αυτοκινητοβιομηχανίες της χώρας, βρέθηκε στο στόχαστρο των ρυθμιστικών αρχών αφού προχώρησε σε ακραίες μειώσεις τιμών. Το Πεκίνο έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα ελέγχει πλέον αυστηρά το κόστος παραγωγής και θα περιορίσει την άναρχη εξάπλωση σε κλάδους όπως η τεχνητή νοημοσύνη και τα ηλεκτρικά Ι.Χ.
Παράλληλα, η People’s Daily, η επίσημη φωνή του Κομμουνιστικού Κόμματος, δεν κρύβει την ανησυχία:
«Ο εκπτωτικός πόλεμος διώχνει το καλό χρήμα από την αγορά. Αν συνεχιστεί, δεν θα κερδίσει κανείς».
Και η Δύση; Με επιφύλαξη και δασμούς
Η αυξανόμενη καχυποψία της Δύσης προς τα φθηνά κινεζικά προϊόντα —και οι σχεδιαζόμενοι δασμοί από ΗΠΑ και Ευρώπη— εντείνουν τον αποπληθωρισμό στο εσωτερικό της Κίνας. Πολλά προϊόντα παραμένουν απούλητα, επιδεινώνοντας την υπερπροσφορά και κλειδώνοντας την οικονομία σε μια φαύλη σπείρα υποτίμησης.
