Η αντίστροφη μέτρηση για τη συνάντηση Μητσοτάκη–Ερντογάν στη Νέα Υόρκη βρίσκει τις ελληνοτουρκικές σχέσεις ξανά σε «ταραγμένα νερά». Το νέο επεισόδιο με την τουρκική Navtex στο Αιγαίο υπενθυμίζει ότι η «ήρεμη περίοδος» ανήκει στο παρελθόν και η διπλωματική σκακιέρα είναι ξανά γεμάτη κινήσεις υψηλού ρίσκου.
Η τουρκική Navtex και η απάντηση της Αθήνας
Η Άγκυρα ανακοίνωσε μέσω Navtex ότι το ωκεανογραφικό «Πίρι Ρέις» θα πραγματοποιήσει έρευνες για δέκα ημέρες σε περιοχές του κεντρικού και βόρειου Αιγαίου. Η ελληνική απάντηση ήρθε άμεσα με αντι-Navtex από τον υδρογραφικό σταθμό Λήμνου, που αμφισβητεί την τουρκική αρμοδιότητα.
Η συγκυρία δεν είναι τυχαία: η κίνηση της Τουρκίας ήρθε λίγα 24ωρα μετά το ενδιαφέρον της Chevron για έρευνες νότια της Κρήτης και την τοποθέτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη για το SAFE της Ε.Ε., όπου απέκλεισε τη συμμετοχή χωρών που απειλούν μέλη-κράτη με πόλεμο.
Ο εκνευρισμός της Άγκυρας και ο αμερικανικός παράγοντας
Η ενεργότερη ανάμειξη των ΗΠΑ στα ενεργειακά της Αν. Μεσογείου αλλάζει τα δεδομένα. Η Άγκυρα αντιλαμβάνεται ότι η εμπλοκή αμερικανικών κολοσσών μπορεί να δυσκολέψει την παραδοσιακή της στρατηγική, που βασίζεται στη θέση ότι «κανένα έργο δεν προχωρά χωρίς τουρκική έγκριση».
Παράλληλα, η πιθανή ελληνική εμπλοκή στη διαδικασία εμβάθυνσης της αμυντικής συνεργασίας Ε.Ε.–Τουρκίας προκαλεί νέα τριβή, με την Άγκυρα να ανησυχεί για τα ευρωπαϊκά κεφάλαια που έχει ανάγκη η αμυντική της βιομηχανία.
Η «ΕΥΝΟΜΙΑ» και οι ενοχλήσεις της Άγκυρας
Η πολυεθνική άσκηση «ΕΥΝΟΜΙΑ 6» (Ελλάδα, Κύπρος, Γαλλία, Ιταλία) αποτέλεσε νέο σημείο τριβής, καθώς η Τουρκία απάντησε με anti-Navtex, αμφισβητώντας για ακόμη μία φορά την ελληνική δικαιοδοσία. Η ελληνική πλευρά, από την άλλη, τόνισε ότι η άσκηση επιβεβαιώνει τη δέσμευση των τεσσάρων κρατών στο Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).
Στο στόχαστρο ο Δένδιας
Το τουρκικό ΥΠΕΞ επιτέθηκε προσωπικά στον Νίκο Δένδια, με αφορμή την ανάρτησή του για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Κατηγόρησε την Αθήνα ότι «καλλιεργεί εχθρότητα» για εσωτερικούς πολιτικούς λόγους, δείχνοντας πως η τουρκική ρητορική σκληραίνει όσο πλησιάζει το ραντεβού της Νέας Υόρκης.
Οι επιδιώξεις της Αθήνας
Η Αθήνα ξεκαθαρίζει:
-
Καμία συζήτηση για ζητήματα κυριαρχίας.
-
Επιμονή σε λύσεις μόνο μέσω διεθνούς δικαίου.
-
Αποτροπή της ένταξης της Τουρκίας σε χρηματοδοτικά ή αμυντικά σχήματα της Ε.Ε. αν δεν αρθεί το Casus Belli.
Ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης δήλωσε ότι η συνάντηση δεν θα είναι εθιμοτυπική αλλά ουσιαστική. Παράλληλα, επανέλαβε πως αν η Τουρκία θεωρεί ότι υπάρχουν διαφορές στις θαλάσσιες ζώνες, η διέξοδος είναι το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.
Το διακύβευμα της Νέας Υόρκης
Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει: μπορούν οι σχέσεις Ελλάδας–Τουρκίας να μπουν ξανά σε τροχιά αποκλιμάκωσης ή το νέο σκηνικό Navtex και ενεργειακών ανταγωνισμών εγκαινιάζει έναν μακρύ χειμώνα έντασης;
