Η 80ή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ξεκινά με το Ισραήλ απομονωμένο στη διεθνή σκηνή, καθώς το κύμα αναγνωρίσεων παλαιστινιακού κράτους μεγαλώνει. Βρετανία, Αυστραλία, Καναδάς και Πορτογαλία εντάσσονται στη λίστα των 147 χωρών-μελών που αναγνωρίζουν την Παλαιστίνη, ενώ Γαλλία και Βέλγιο αναμένεται να ακολουθήσουν.
Η αποψινή διάσκεψη στη Νέα Υόρκη, με συμπροεδρεύουσες τη Γαλλία και τη Σαουδική Αραβία, έρχεται να επισφραγίσει μια διεθνή δυναμική που φέρνει το Τελ Αβίβ σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Η συμβολική αλλά περιορισμένη ισχύς των αναγνωρίσεων
Παρά τον υψηλό συμβολισμό, η αναγνώριση δεν συνεπάγεται ένταξη της Παλαιστίνης ως πλήρους μέλους του ΟΗΕ, αφού αυτό απαιτεί απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, όπου οι ΗΠΑ διαθέτουν δικαίωμα βέτο. Έτσι, η Παλαιστινιακή Αρχή παραμένει με το καθεστώς «παρατηρητή».
Οι χώρες που επιλέγουν να προχωρήσουν σε αναγνώριση επιδιώκουν αφενός να απαντήσουν στην ανθρωπιστική τραγωδία της Γάζας, αφετέρου να κατευνάσουν εσωτερικές πιέσεις από την κοινή γνώμη και να διατηρήσουν καλές σχέσεις με τον αραβικό κόσμο, βασικό επενδυτή στη Δύση.
Το αδιέξοδο των δύο κρατών
Επισήμως, οι ΗΠΑ και αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να υποστηρίζουν τη λύση των δύο κρατών. Όμως, οι δηλώσεις του Μπενιαμίν Νετανιάχου, ότι δεν θα εμπιστευθεί την ασφάλεια σε Γάζα και Δυτική Όχθη στους Παλαιστινίους, ουσιαστικά ακυρώνουν αυτήν την προοπτική.
Παράλληλα, η Παλαιστινιακή Αρχή εμφανίζεται αποδυναμωμένη, χωρίς έλεγχο στις περιοχές της και με αμφισβητούμενη αντιπροσωπευτικότητα. Η απουσία φυσικής παρουσίας του Μαχμούντ Αμπάς στη Γενική Συνέλευση – αφού δεν του χορηγήθηκε βίζα για τις ΗΠΑ – ανέδειξε το κενό ηγεσίας στην παλαιστινιακή πλευρά.
Η στάση του Ισραήλ
Το Ισραήλ καταγγέλλεται πλέον από την πλειοψηφία της διεθνούς κοινότητας για «γενοκτονικές επιχειρήσεις» στη Γάζα. Η ισραηλινή ηγεσία, ωστόσο, δείχνει αποφασισμένη να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, προειδοποιώντας ότι οι αναγνωρίσεις όχι μόνο δεν οδηγούν σε αποκλιμάκωση, αλλά καθιστούν αναγκαία την κλιμάκωση.
Ο Νετανιάχου, με δηλώσεις του, απέκλεισε κατηγορηματικά τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, επιμένοντας σε μια στρατηγική τετελεσμένων.
Ο ρόλος τρίτων παικτών
Η κρίση αναδεικνύει κενά και αδυναμίες της διεθνούς κοινότητας. Ο ΟΗΕ εμφανίζεται ανίκανος να επιβάλει λύση, ενώ μεγάλες δυνάμεις ακολουθούν εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες.
Στον αντίποδα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιδιώκει να εμφανιστεί στη Γενική Συνέλευση ως «φωνή της Γάζας», αξιοποιώντας τη σκληρή ρητορική του εναντίον του Ισραήλ για να ενισχύσει τον περιφερειακό του ρόλο. Παράλληλα, η επικείμενη συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ δείχνει ότι θα επιχειρήσει να κινηθεί ανάμεσα στη ρητορική καταδίκης και την πραγματιστική διπλωματία.
Το μεγάλο ερώτημα
Η διεθνής απομόνωση του Ισραήλ, σε μια συγκυρία που συμπίπτει με την επέτειο των 80 χρόνων του ΟΗΕ, αποτυπώνει μια βαθιά κρίση αξιοπιστίας του διεθνούς συστήματος. Το κύμα αναγνωρίσεων δίνει ώθηση στην παλαιστινιακή υπόθεση, αλλά δεν αρκεί για να ξεμπλοκάρει τη διαδικασία ειρήνευσης.
Το ερώτημα είναι αν ο Νετανιάχου στοχεύει μόνο στην εξόντωση της Χαμάς ή αν ο πραγματικός του στόχος είναι η οριστική προσάρτηση εδαφών και η ταφή της λύσης των δύο κρατών.
