Η λύση των δύο κρατών, άλλοτε κεντρικό αφήγημα για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, μοιάζει σήμερα περισσότερο με ιστορικό φάντασμα παρά με ρεαλιστική προοπτική. Οι τελευταίες εξελίξεις στη Γάζα και στη Δυτική Όχθη δείχνουν πως η ισραηλινή στρατηγική δεν αποσκοπεί σε μια ακόμη συμφωνία ή Συνθήκη, αλλά σε μια ριζική αναδιάταξη του χάρτη.
Από τη 7η Οκτωβρίου και έπειτα, το Ισραήλ δεν περιορίστηκε σε στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της Χαμάς. Μεθοδικά και με πολυετή σχεδιασμό, επιχειρεί να «παγώσει» κάθε πιθανότητα αναβίωσης της λύσης των δύο κρατών. Οι εποικισμοί στη Δυτική Όχθη έχουν πολλαπλασιαστεί, παρά το γεγονός ότι ο ΟΗΕ τους χαρακτηρίζει έγκλημα πολέμου. Παράλληλα, η ισραηλινή κυβέρνηση δείχνει να αψηφά τα διεθνή ψηφίσματα και να επιβάλλει το δικό της πλαίσιο πραγματικότητας.
Ο πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου, χωρίς να το δηλώνει ανοιχτά, έχει αφήσει τους ακροδεξιούς εταίρους του να προλειαίνουν το έδαφος για μια νέα πραγματικότητα: κατοχή και έλεγχος μέσω εποίκων, αντί για συνθήκες και διπλωματικά παζάρια. Ο πόλεμος που διεξάγεται δεν είναι μόνο στο πεδίο αλλά και στη διπλωματία, με το Ισραήλ να επιδιώκει να δείξει πως το τέλος θα το γράψει το ίδιο.
Η διεθνής σκηνή δυσκολεύεται να προσαρμοστεί. Η αναγνώριση Παλαιστινιακού κράτους από χώρες όπως η Βρετανία, η Ισπανία και η Γαλλία δείχνει ρήγμα στη γραμμή της Ουάσιγκτον, η οποία βλέπει τα περιθώρια επιρροής της να στενεύουν. Παρά τις πιέσεις, το «παλιό σχέδιο» δεν φαίνεται να μπορεί να αναστηθεί.
Η λύση των δύο κρατών έχει ουσιαστικά εκπνεύσει εδώ και χρόνια. Και όσο το Ισραήλ συνεχίζει να διαμορφώνει νέα δεδομένα επί του εδάφους, ακόμη και οι πιο αισιόδοξες φωνές αναγνωρίζουν ότι δεν πρόκειται να ξαναζωντανέψει – ούτε με αναγνωρίσεις, ούτε με διεθνή διαβήματα.
