Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν στον Λευκό Οίκο, η πρώτη ύστερα από έξι χρόνια, δεν πέρασε απαρατήρητη στην Αθήνα. Παρά το εορταστικό κλίμα και τις αβρότητες, η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 απέχει ακόμη πολύ, καθώς προϋποθέτει δύσκολες παραχωρήσεις από την Άγκυρα τόσο στο ζήτημα της ρωσικής επιρροής όσο και στην αμερικανική ενεργειακή ατζέντα.
Το «παζάρι» στον Λευκό Οίκο
Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν διήρκησε πάνω από δυόμισι ώρες και επικεντρώθηκε στα εξής:
-
Αμυντικά ζητήματα: F-35, F-16, Patriot, και το αίτημα της Τουρκίας για άρση κυρώσεων που επιβλήθηκαν λόγω των S-400.
-
Ενεργειακή εξάρτηση: Ο Λευκός Οίκος συνέδεσε το ζήτημα της άρσης κυρώσεων με τη μείωση της τουρκικής εξάρτησης από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο (41% των αναγκών της Άγκυρας καλύπτονται σήμερα από τη Μόσχα).
-
Γεωπολιτική ατζέντα: Συρία, Κούρδοι, κρίση στη Γάζα, ενεργειακές συνεργασίες και εμπορικά deals (όπως αγορά αεροσκαφών Boeing).
Χαρακτηριστική ήταν η αποστροφή του Τραμπ: «Μπορεί να γίνει συμφωνία για τα F-35, αλλά ο Ερντογάν πρέπει πρώτα να κάνει κάτι για εμάς».
Οι ελληνικές ανησυχίες
Για την Αθήνα, το βασικό ζήτημα είναι ο κίνδυνος ανατροπής ισορροπιών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Η ελληνική κυβέρνηση παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις:
-
Διπλωματικό αντίβαρο: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συναντήθηκε στη Νέα Υόρκη με τον πρόεδρο της Lockheed Martin, επιβεβαιώνοντας την πρόοδο στο ελληνικό πρόγραμμα αναβάθμισης των F-16 και στην προμήθεια των F-35.
-
Πολιτικό μήνυμα: Ελληνοαμερικανοί βουλευτές απέστειλαν επιστολή στον Τραμπ, ζητώντας του να μην άρει τις κυρώσεις στην Τουρκία, επικαλούμενοι λόγους εθνικής ασφάλειας για τις ΗΠΑ.
-
Θέση Αθήνας: Η Ελλάδα δεν μπορεί να καθορίζει εξοπλιστικές πωλήσεις άλλων χωρών, αλλά έχει διασφαλίσει πως οι όροι κάθε συμφωνίας εντός ΝΑΤΟ δεν θα λειτουργούν εις βάρος της.
Το ευρύτερο πλαίσιο
Η Άγκυρα εμφανίζεται πρόθυμη να «παζαρέψει» με την Ουάσιγκτον, ωστόσο:
-
Δεν έχει λύσει το πρόβλημα των S-400.
-
Δυσκολεύεται να αποσυνδεθεί από τη ρωσική ενεργειακή εξάρτηση.
-
Βρίσκεται αντιμέτωπη με ισχυρή πίεση στο Κογκρέσο, όπου η Αθήνα διαθέτει συμμάχους.
Παράλληλα, στην ατζέντα μπήκε και το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, με τον Ερντογάν να δεσμεύεται ότι η Τουρκία θα κάνει «ό,τι της αναλογεί» για την επαναλειτουργία της.
